Razrada ležišta fluida

Osnovni podaci

ECTS: 5.5

Nositelj: dr. sc. izv. prof. Tomislav Kurevija

Izvođač: dr. sc. izv. prof. Tomislav Kurevija

Prijava ispita: Studomat

E-učenje: Merlin

Engleski jezik:

Detaljne informacije

VRSTA NASTAVEUKUPNO
Auditorne vježbe30
Predavanja45
 

Opis predmeta: OPIS PREDMETA:
Zbog specifičnosti uvjeta pod kojima se ugljikovodici nalaze u podzemlju i načina kojima se dolazi do njih, procjena zaliha ugljikovodika je opterećena

neizvjesnostima i određenim stupnjem rizika. Njihova vjerodostojnost i klasifikacija izravno ovise o broju i kvaliteti raspoloživih ležišnih podataka,

veličini ležišta, svojstvima fluida i ležišnih stijena te o stručnoj osposobljenosti razradnog inženjera. Predmet sveobuhvatno opisuje metode koje se

danas najčešće koriste u naftnorudarskoj praksi za procjenu zaliha ugljikovodika, od pristupa procjenjivanju zaliha ugljikovodika determinističkim do

probabilističkog pristupa uz detaljno razrađene analitičke metode nastale iz jednadžbe materijalnog uravnoteženja.

CILJEVI PREDMETA:
Upoznati studente naftnog rudarstva s osnovnim analitičkim metodama za procjenu pridobivih zaliha ugljikovodika za primarne režime otopljenog plina,

plinske kape, vodonapornog režima, kombiniranog režima kod naftnih ležišta, te volumetrijskog i vodonaparnog režima kod plinskih ležišta. Također,

navedeno je uvjet za postavljanje sekundarnih metoda iskorištavanja naftnih ležišta kao osnovnih metoda danas u naftnorudarskoj praksi, poglavito

utiskivanja vode i plina u ležišta radi podržavanja ležišnog tlaka.

OČEKIVANI ISHODI UČENJA:
Studenti će nakon položenog predmeta shvatiti osnovne principe razrade i privođenja eksploataciji naftnih i plinskih ležišta u vidu primjene osnovnih

primarnih režima iskorištavanja ležišta. Za režime otopljenog plina, plinske kape, vodonapornog režima te kombiniranog režima kod naftnih ležišta

studenti će samostalno moći postavljati jednadžbu materijalnog uravnoteženja te odrediti mogući konačni iscrpak, kao i kod volumetrijskog i vodonapornog

režima kod plinskih ležišta. Također, studenti će shvatiti osnove primjene sekundarnih režima i podržavanja ležišne energije, poglavito zavodnjavanja

naftnih ležišta.

SADRŽAJ PREDMETA:

PREDAVANJA:
P1 Uvod u kolegij. Klasifikacija ugljikovodika i zaliha te pregled energetskih režima iskorištavanja.
P2 Klasifikacija i kategorizacija zaliha ugljikovodika.
P3 Ležišni tlak i temperatura, zasićenja ležišta fluida ugljikovodicima, propusnost i šupljikavost kao osnovni ulazni parametri za procjenu zaliha.
P4 Svojstva ležišnih stijena i fluida kao osnovnih ulaznih parametara za procjenu zaliha.
P5 Energetski režimi iskorištavanja naftnih ležišta: Elastični i gravitacijski režim
P6 Energetski režimi iskorištavanja naftnih ležišta: Režim otopljenog plina
P7 Energetski režimi iskorištavanja naftnih ležišta: Režim plinske kape
P8 Energetski režimi iskorištavanja naftnih ležišta: Vodonaporni režim i kombinirani režim
P9 Energetski režimi iskorištavanja plinskih ležišta: Volumetrijski i vodonaporni režim
P10 Osnovno postavljanje jednadžbi materijalnog uravnoteženja za naftno i plinsko ležište: I dio (režim otopljenog plina, plinske kape i vodonapornog

režima)
P11 Osnovno postavljanje jednadžbi materijalnog uravnoteženja za naftno i plinsko ležište: II dio (kombinirani režim za naftno ležište, volumetrijski i

vodonaporni režim za plinsko ležište)
P12 Krivulje smanjenja proizvodnje ugljikovodika kao oblik procjenjivanja zaliha
P13 Princip podržavanja ležišnog tlaka - sekundarni režimi s postavljanjem jednadžbe materijalnog uravnoteženja
P14 Osnovni principi zavodnjavanja naftnog ležišta - Mikroskopski i makroskopski koeficijent djelotovornosti istisikivanja nafte
P15 Ekonomska analiza naftnog ležišta s aspekta poslovne odluke trenutka primjene sekundarnih ležišta

VJEŽBE:
V1 Klasifikacija i kategorizacija zaliha ugljikovodik - pregled naftnih i plinskih polja u Republici Hrvatskoj
V2 Deterministički i probabilistički pristup procjenjivanja zaliha ugljikovodika
V3 Princip određivanja obujma ležišta ugljikovodika i geoloških zaliha nafte i plina
V4 Propusnosti ležišta ugljikovodika; apsolutna, efektivna i relativna propusnost. Krivulje relativnih propusnosti za vodom i naftom močive sustave.
V5 Korištenje krivulje kapilarnog tlaka i relativnih propusnosti za određivanje prijelazne zone (razdjelnice) između naftne-plinske i vodene zone
V6 Korelacije i nomogrami za određivanje osnovnih svojstava ležišnih stijena i fluida
V7 Proračun stlačivosti fluida i stijena i utjecaj na veličinu iscrpka ležišta ugljikovodika
V8 Prirodno pritjecanje vode u ležišta ugljikovodika I dio: proračun Schilthuisovom jednadžbom ustaljenog protjecanja
V9 Prirodno pritjecanje vode u ležišta ugljikovodika II dio: proračun van Everdingen-Hurstovom jednadžbom neustaljenog protjecanja
V10 Primjer proračuna konačnog iscrpka naftnog ležišta s režimom ortopljenog plina koristeći Tarnerovu metodu kombinacije jednadžbe materijalnog

uravnoteženja, trenutnog plinskog faktora i jednadžbe trenutnog zasićenja naftom
V11 Primjer proračuna konačnog iscrpka naftnog ležišta s režimom plinske kape koristeći Tarnerovu metodu
V12 Primjer proračuna konačnog iscrpka naftnog ležišta s kombiniranim režimom (s dominantnim vodonapornim režimom) koristeći Tarnerovu metodu
V13 Primjer proračuna konačnog iscrpka plinskog ležišta volumetrijskim režimom
V14 Primjer proračuna konačnog iscrpka plinskog ležišta vodonapornim režimom
V15 Proračun zavodnjavanja naftnog ležišta vodom preko metode Stilesa

OBAVEZE STUDENATA:
Uvjeti za pristupanje usmenom dijelu ispita su pohađanje nastave (dozvoljena su 2 izostanka) i pozitivno ocjenjeni programi iz proračuna iscrpka naftnih

ležišta.

NAČIN POLAGANJA ISPITA, OCJENJIVANJA I VREDNOVANJA RADA STUDENATA:
Ispit se sastoji od praktičnih izrada programskih zadataka određivanja iscrpka naftnih ležišta tijekom semestra i usmenog dijela. Uvjeti za pristupanje

usmenom dijelu ispita su redovito pohađanje nastave (dozvoljena su 2 izostanka) i pozitivno ocjenjeni programski zadaci.

 

Literatura:

LITERATURAVRSTA LITERATURE
1. Cole, F.W. Reservoir engineering Manual, Gulf Publishing company, Houston, USA, 1961 2. Sečen, J., 2002 Razrada ležišta ugljikovodika, INA Industrija nafte d.d., Naftaplin,Obavezna
1. Craft, B.C. Applied Petroleum Reservor Engineering, Prentice Hall, NJ, USA, 1991 2. Cosse, R. Basics of reservoir engineering, Institut Francais du Petrole, Paris, 1993Preporučena
 

Nastava

6. semestar - obvezni predmet studija Naftno rudarstvo

NAVIGACIJA