Geologija rudnih ležišta

Osnovni podaci

ECTS: 4.0

Izvođač: dr. sc. izv. prof. Sibila Borojević Šoštarić dipl. ing.

Prijava ispita: Studomat

E-učenje: Merlin

Engleski jezik:

Detaljne informacije

VRSTA NASTAVEUKUPNO
Auditorne vježbe15
Predavanja30
Terenske vježbe7
 

Opis predmeta: Pojam rude, rudnog ležišta, jalovine i protora. Učestalost pojavljivanja elemenata u Zemljinoj kori (Clarkeova vrijednost). Najvažniji faktori za ekonomsko vrednovanje potencijalnog orudnjenja. Diskordantna i konkordantna rudna ležišta. Strukture rudnih i jalovinskih minerala. Fluidne inkluzije i njihova podjela. Tipovi alteracija u neposrednoj okolini rudnog ležišta. Endogeni procesi nastajanja rude (ortomagmatski procesi, pegmatitni proces, hidrotermalni procesi i načini određivanja porijekla hidrotermalnih otopina, proces lateralne sekrecije i proces metamorfnog formiranja ruda). Ezgogeni procesi nastajanja rude (mehanički procesi formiranja ruda, procesi sekundarnog obogaćenja, rezidualni procesi, procesi sedimentacije i vulkansko-ekshalativni procesi formiranja rude). Geotermobarometrija i određivanje starosti rudnih ležišta. Najvažnije izotopne metode. Klasifikacija rudnih ležišta. Slijedi opis različitih tipova rudnih ležišta s tipičnim lokalitetom u svijetu ili u našoj zemlji. Svaki tip ležišta predstavljen je opisom mineralne parageneze, stijene domaćina, načinom pojavljivanja, pozicijom s obzirom na tektoniku ploča, trenutno važeću teoriju o njegovoj genezi, kao i informacijama o upotrebi spomenutih metala u industriji. Magmatska rudna ležišta. Dijamanti u kimberlitima i lamproitima. Orudnjenja u karbonatitima. Cr-, Pt, Ti- i Fe-ležišta u bazičnim i ultrabazičnim stijenama. Cu-, Ni-, Fe- i PGE-ležišta u bazičnim i ultrabazičnim stijenama. Pegmatitna ležišta. Grajzenska ležišta. Impregnacijska i štokverkna ležišta u magmatskim stijenama. Žilna ležišta. Stratiformna sulfidna i oksidna rudna ležišta. u sedimentnoj i vulkanskoj okolini. "Stratabound" ležišta. Sedimentna rudna ležišta. Ležišta rezistata. Uslojene željezne formacije (BIF). Manganska sedimentna ležišta. Rezidualna ležišta. Boksiti i Fe-lateriti. Rudna ležišta nastala procesom sekundarnog obogaćenja. Metamorfna rudna ležišta. Skarnska rudna ležišta. Globalna tektonika i metalogeneza. Formiranje rudnih ležišta tokom evolucije Zemlje.
CILJ PREDMETA:Cilj ovog predmeta je dati studentima kratki pregled najvažnijih tipova rudnih ležišta u Zemljinoj kori, stijena u kojima se ona pojavljuju i razložiti trenutno važeće teorije o njihovoj genezi i poziciji s obzirom na tektoniku ploča. Takođe, zadatak kolegija je poticati način razmišljanja koji omogućuje bolje povezivanje već odslušanog gradiva mineralogije, petrologije i geokemije.
ISHOD UČENJA: Nakon odslušanog predmeta studenti će poznavati najučestalije tipove rudnih ležišta i biti u stanju odrediti koji tip ležišta mogu očekivati u određenoj vrsti stijene. Također će poznavati ovisnost pojavljivanja određenog tipa rudnog ležišta u ovisnosti o globalnoj tektonici ploča te o geološkoj epohi. Studenti će biti u mogućnosti u okviru ovog predmeta razviti sistematsko povezivanje mineralogije, petrologije i geokemije koje će im omogućiti razumijevanje proces geneze rudnih ležišta.
OBVEZE STUDENATA: Studenti su obvezni pohađati predavanja, vježbe, prisustvovati terenskoj nastavi, napisati terenski dnevnik, te položiti dva kolokvija kako bi mogli pristupiti polaganju ispita.
NAČIN POLAGANJA ISPITA: rezultati postignuti na dva kolokvija čine 30% ocjene, ocjena iz pismenog ispita 20%, a ocjena iz usmenog ispita 50% ukupne ocjene ispita.

 

Literatura:

LITERATURAVRSTA LITERATURE
1. Osnove 2. Primjeri najvažnijih rudnih ležišta 3. Globalna distribucija mineralnih ležišta, rudna ležišta kroz geološko vrijemeObavezna
Earth internal structure, Mantle plumes, Oceanic islands, Rifting, Meteoritic impacts, Intracontinental magmatism, Magmatic deposits, Hydrothermal deposits, Sedimentary depositsPreporučena
Osnove, Magmaska ležišta, Hidrotermalna ležišta, Sedimentna ležišta, Supergena ležišta.Preporučena
 

Nastava

6. semestar - obvezni predmet studija Geološko inženjerstvo