Kemija za rudare

Osnovni podaci

ECTS: 4.5

Nositelj: dr. sc. doc. Gordana Bilić dipl. ing.

Prijava ispita: Studomat

E-učenje: Merlin

Engleski jezik:

Detaljne informacije

VRSTA NASTAVEUKUPNO
Laboratorijske vježbe30
Predavanja30
 

Opis predmeta: CILJEVI PREDMETA:
Usvajanje temeljnih znanja i principa koloidne kemije i kemijskih osnova procesa flotacije te upoznavanje kemije eksploziva i kemizma ugljena. Stečeno znanje studenti mogu koristiti pri rješavanju specifične problematike inženjerskih predmeta vezanih uz struku. Dodatno, studenti će upotpuniti znanje o eksplozivima stečeno na kolegiju Miniranje I koji su slušali na Preddiplomskom studiju Rudarstva.

ISHODI UČENJA NA RAZINI PROGRAMA KOJIMA PREDMET DOPRINOSI
Nakon završetka kolegija studenti će:
- steći osnovna znanja iz koloidne kemije i razumjeti pojave na granici faza
- razumjeti kemijski sastav eksploziva, kemijska svojstva eksploziva i reakcije kemijske eksplozije
- razumjeti kemijsku analizu ugljena, procese oksidacije i samozapaljenja ugljena te procese pretvorbe ugljena u tekuće i plinske produkte.

OČEKIVANI ISHODI UČENJA NA RAZINI PREDMETA:
Stečenim znanjima studenti će:
- moći razumjeti koloidne sustave s kojima se susreću u struci
- razumjeti kemiju eksploziva i eksplozivnih reakcija
- razumjeti kemijske parametara analize ugljena
- moći objasniti procese spontanog samozapaljenja ugljen i poduzeti određene mjere zaštite.
- razumjeti procese prerade ugljena

SADRŽAJ PREDMETA RAZRAĐEN PREMA SATNICI NASTAVE
P1 Koloidni sustavi. Koloidne otopine. Hidrofobni i hidrofilni koloidi. Svojstva koloida. Električna svojstva koloidnih otopina. V1 Priprava koloidnih otopina.
P2 Dvostruki električni sloj. Elektrokinetičke pojave. Stabilnost koloidnih sustava. V2 Svojstva koloidnih otopina.
P3 Emulzije. Pjene. V3 Uvod u kemijsku analizu ugljena.
P4 Pojave na granici faza. Napetost površine. Adsorpcija. Adsorpcijske zoterme. Adsorpcija iz otopine. Adsorpcija površinski aktivnih tvari. V4 Priprema uzoraka ugljena za analizu.
P5 Kvašenje. Flotacija. Sredstva za flotaciju. V5 Određivanje grube vlage u uzorcima ugljena.
P6 Uvod u kemiju eksploziva. Procesi izgaranja. Endotermni kemijski spojevi. Egzotermni kemijski spojevi. Kemijske eksplozije. V6 Određivanje rezidualne vlage u uzorcima ugljena.
P7 Kinetika kemijskih reakcija eksplozije. Toplinska eksplozije. Lančana reakcija. Eksplozivno izgaranje. Detonacijski procesi. V7 Određivanje sadržaja pepela u ugljenu.
P8 Eksplozivne tvari. Podjela eksplozivnih tvari. Nitroderivati kao eksplozivi. Inicijalni eksplozivi. V8 Određivanje hlapljivih tvari u ugljenu i izračunavanje C-fix.
P9 Kemija ugljena. Postanak ugljena. Podjela ugljena. Osnovne komponente ugljena. V9 Elementarna analiza ugljena.
P10 Organske komponente u ugljenu. Anorganske komponente u ugljenu. Petrološke komponente ugljena. V10 Određivanje sadržaja ukupnog sumpora u ugljenu.
P11 Kemijska struktura ugljena. Kemijska analiza ugljena. V11 Određivanje ogrjevne vrijednosti ugljena.
P12 Niskotemperaturna oksidacija ugljena. Brzina niskotemperaturne oksidacije ugljena. Čimbenici važni za samozapaljenje ugljena. V12 Izračunavanje parametara iz kemijske analize ugljena. Preračunavanje rezultata analize na različite osnove ugljena.
P13 Samozapaljenja ugljena na otvorenom skladištu. Mjere zaštite. V13 Izračunavanje emisijskih faktora za izgaranje ugljena.
P14 Prerada ugljena. V14 Nadoknada (odrađivanje jedne vježbe na kojoj je student opravdano izostao).
P15 Prerada pepela ugljena. V15 Završni pismeni kolokvij

OBVEZE STUDENATA:
Obveza studenata je odraditi sve vježbe, prezentirati seminare te prisustvovati 80% predavanja. Završnom usmenom ispitu mogu pristupiti studenti koji su položili završni kolokvij iz vježbi.

 

Literatura:

LITERATURAVRSTA LITERATURE
naziv (opis) literature Orlović-Leko, P. (2013): Kemija za rudare (interna skripta)Obavezna
naziv (opis) literature Van Krevelen, D.W. (1993): Coal: Typology-Physics-Chemistry Constitution, Elsevier Science Publishers B.V, Amsterdam, Netherland.Preporučena
naziv (opis) literature Agrawal, P. (2010): High Energy Materials: Propellants, Explosives and Pyrotechnics Wiley VCH.Preporučena
 

Nastava

1. semestar - obvezni predmet studija Rudarstvo